Şifalı Bitkiler, Faydaları ; Kullanıldığı yer KKK
| Kabak |
(
cucurbita ) :Kabakgiller familyasından, meyvası sebze olarak
kullanılan, otsu bir bitki cinsidir. Kökü saçak şeklindedir. Gövdesi
sürüngen, köşeli, ince ve çok uzundur. Üzerinde sert ve kısa tüyler
bulunur. Yaprakları büyük, kaba, tüylü; çiçekleri sarıdır. Meyvesi,
etli ve suludur. İçinde kabak çekirdeği denilen pek çok tohum vardır. |
| Kabakulakotu |
(
venüsçiçeği ) :İkiçeneklilerden; 70-80 cm boyunda ince saplı tırmanıcı
bir bitkidir. Çiçekleri koyu kahverengidir. Kokusu pistir. |
| Kafuru |
(
kafur ) :Tabiatta, bir çok bitkide bulunur. Tıpta kullanılan kafuru
"Japonya Kafuru"dur. "Cinnamomun Camphorea" ağacının odunu, su
buharıyla distile edilerek elde edilir. Kafuru renksiz, şeffaf, billuri
yapılı, gevrek parçalarıdır. Kokusu hususi ve keskin, lezzeti sonradan
serinlik veren acı ve yakıcıdır. 204 santigrat derecede kaynar. Adi
sıcaklıkta uçar. Suda çok az erir. Alkolde, eterde, kloroformda,
benzolde ve yağlarda çok erir. |
| Kahkahaçiçeği |
( çitsarmaşığı ) :Çitsarmaşığıgiller familyasından, uçları mavi çizgili beyaz çiçekler açan bir çeşit sarmaşıktır. |
| Kahve |
(
coffea ) :İkiçenekliler sınıfının, kökboyasıgiller familyasından,
vatanı Afrika olan, fakat Asya ve Amerika'nın tropik bölgelerinde
yetiştirilen, 20 kadar çeşidi olan bir ağaçtır.En çok bilineni
Arabistan kahvesi'dir. 7-8 metre boyunda bir ağaçtır. Yaprakları sivri
uçlu olup, kenarları dalgalıdır. Çiçekleri beyaz ve hoş kokuludur.
Meyvesi kiraza benzer; içinde ince iki çekirdek bulunur. Her çekirdeğin
içinde aynı şekilde bir tohum vardır. Tohumlarında, kafein alkoloidleri
vardır. |
| Kakao |
(
hindbademi ) :İkiçenekliler sınıfının sterculiaceae familyasından,
vatanı tropik Amerika olan bir ağacın meyvesidir. Kakao ağacı 4-10
metre boyundadır. Yaprakları derimsidir. Çiçekleri her mevsimde açar.
Meyvelerinin içinde kestane büyüklüğünde tohumları vardır. Tohumlarının
içeriğinde teobromin denilen alkoloid vardır. Bu madde uyarıcıdır.
Tohumlarından kakao yağı çıkarılır. Kozmetik sanayiide ve eczacılıkta
fitil yapmakta kulanılır. Tohumlarının yağı alındıktan sonra elde
edilen kakao tozuna çikolata denir. |
| Kakule |
(
cardamon ) :İkiçenekliler sınıfının, zencefilgiller familyasından bir
bitkidir. Hindistan'da ve Asya'nın sıcak bölgelerinde yetişir. Meyvesi
1-2 cm boyunda bir kapsüldür. İçinde birbiri üzerine oturan siyah,
prizmatik tohumları vardır. Meyveler tamamen olgunlaşmadan toplanır.
İçeriğinde sineol, terpineol ve asetat vardır. |
| Kanaryaotu |
(
senecio )Bileşikgiller familyasından bir bitki cinsidir. Adikanaryaotu
denilen çeşidi, bütün yıl boyunca çiçek açan 10-40 santimetre boyunda
bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri küçük silindir
şeklindedir. Meyvelerinin içeriğinde uçucu yağ, tanen, reçine, inulin
vardır. Köklerinde ise; "Senecin" ve "Senecionin" adlı iki alkoloid
bulunur. |
| Kantaron |
(
kantariyyon )İkiçenekliler sınıfının, bileşikgiller familyasından,
bütün dünyada, özellikle ılıman bölgelerde yaygın olan çok yıllık veya
bir yıllık bitkidir. Kırmızı, sarı, mavi ve nadiren beyaz çiçekli olanı
bulunur. Kökü acıdır. Bu türüne "Büyük Kantaron" da denir. Çoğunlukla
kökü kullanılır. Yaz aylarında toplanıp kurutulur. |
| Karaağaç |
(
ulmus )İkiçenekliler sınıfının, karaağaçgiller familyasından, kışın
yaprak döken, bir çeşit orman ağacıdır. Yaprakları kısa saplı,
kenarları çift dişlidir. Çiçekleri salkım şeklindedir. Odunu iyidir.
Hekimlikte kabukları kullanılır. |
| Karabaşotu |
(
lavadula stoechas ) :Ballıbabagiller familyasından, bir veya çok yıllık
otsu yahut dip kısmı odunsu bir bitkidir. Ezildiği zaman çok kuvvetli
ve hoş olmayan bir koku çıkarır. Çiçekleri mavi veya menekşe
rengindedir. Bir türünden karabaşyağı denilen bir esans çıkarılır.
Yurdumuzda alçak makilerde bulunur. |
| Karabiber |
(
dar-i fülfül ) :İkiçenekliler sınıfının, karabibergiller familyasından,
vatanı Doğu Hindistan olan, yaprak dökmeyen tırmanıcı bir bitkidir.
Yaprakları yürek biçiminde ve damarlıdır. Çiçekleri sarkıktır.
Meyveleri küçük, toparlak ve sapsızdır. |
| Karamuk |
(
agrostemma githago )Karanfilgiller familyasından, yurdumuzda hububat
yetiştirilen tarlalarda görülen, çoğu zaman buğdayla karışık olarak
biten, 30-100 cm yüksekliğinde, tohumları zehirli bir bitkidir. Üzeri
tüycüklerle kaplıdır. Yaprakları almaşıktır. Çiçekleri büyük ve güzel
ve morumsu pembe ve ender olarak da beyazdır. |
| Karanfilağacı |
(
caryophyllus aromaticus ) :Mersingiller familyasından anayurdu Molük
adaları olan ve birçok tropik ülkelerde ve başlıca Zengibar, Filipinler
ve Hindistan'da yetiştirilen, kış aylarında yaprak dökmeyen bir
ağaçtır. Çiçeğinin tomurcuklarına karanfil denir. Baharat olarak
kullanılır. Çiçeklerinden elde edilen karanfilyağının içeriğinde
hidrokarbür, euganol, salisilik asid ve karyofilin vardır. Güzel
kokuludur. Tadı acıdır. Baharat olarak kullanılır. |
| Karanfilçiçeği |
(
dianthus caryophyllu ) :İkiçenekliler sınıfının, karanfilgiller
familyasından; karşılıklı ensiz sivri yapraklı, düğüm düğüm ince saplı,
300 kadar çeşidi bulunan, otsu bir süs bitkisidir. Yaprakları pembe,
beyaz veya kırmızıdır. Ençok tanınan türü çiçek karanfili'dir. Çok hoş
kokuludur. Yapraklarından şurup yapılır. |
| Karanfilkökü |
(
geum urbanum ) :Gölgelik yerlerde yetişen sarı çiçekli bir çeşit
bitkinin, karanfil kokulu köküdür. İlkbahar ve yaz aylarında toplanıp,
kurutulur. İçeriğinde tanen vardır. |
| Kardeşkanı |
(
ejderkanı ) :Birçenekgiller sınıfının, zambakgiller familyasından,
Kanarya adalarında yetişen bir ağaç veya ağaçcıktır. Gövdesi kalındır.
Yaprakları sert ve kılıç şeklindedir. Dallarının ucunda demet şeklinde
toplanmıştır. Yaşlı gövdelerden, boyacılıkta kullanılan, reçinemsi
kırmızımtırak bir özsu akar. |
| Karnabahar |
(
karnabit ) :Turpgillerden; vatanı Doğu Akdeniz bölgesi olan 2 yıllık
otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşil, çiçekleri beyaz veya
sarımtıraktır. Kış sebzelerindendir. Lahanaya benzer. Aslında,
lahananın çiçek saplarının kısalıp etlenmesiyle lahanadan türemiştir.
Yenen kısmı, henüz açmamış yoğun çiçek durumudur. Yurdumuzda; güzlük
turfanda karnabahar, kışlık karnabahar ve mart karnabahar olmak üzere
üç çeşidi vardır. Fosfor ve vitamin bakımından çok zengindir. |
| Karpuz |
(
harbuz ) :Kabakgiller familyasından; sürüngen gövdeli, parçalı sert
yapraklı, sarı çiçekli, iri meyveli, bir yıllık bir bitkidir. |
| Kasıkotu |
(
fıtıkotu ) :Karanfilgiller familyasından; Avrupa'da, Asya'da ve
yurdumuzda yetişen, toprak yüzeyinde yatık olarak gelişen bir veya çok
yıllık bitkilerdir. Yaprakları küçüktür ve kümeler halindedir.
Hekimlikte; toprağın üstünde kalan kısımları kullanılır. |
| Kasımpatı |
( krizantem ) :Bileşikgiller familyasından; sonbahar aylarında çiçek açan bir süs bitkisidir. Birçok çeşidi vardır. |
| Kasnı |
(
galbanum ) :Maydanozgillerden; çadıruşağıotu ile şeytanteresi ağacı
gibi bitkilerden elde edilen bir çeşit zamktır. Kokusu kuvvetli tadı
acıdır. |
| Kaşıkotu |
(
cochleria ) :Turpgiller familyasından; Mart'tan Temmuz'a kadar beyaz
çiçekler açan, güzel yeşil renkli bitkidir. Hardala benzer. Lezzeti
acı, kokusu keskindir. Yaprakları etli, kenarları kaşık gibi içeri
doğru kıvrıktır. Taze yapraklarında acı ve yakıcı bir esans vardır.
Yaprakları ve kökü kullanılır. Taze iken kullanılır. |
| Kaşu |
(
cacho ) :Kaşu akasyasının odunundan elde edilen bir maddedir.
Kahverengi, kokusuz bir kütledir. Soğuk suda kısmen, sıcak suda ve
alkolde tamamen çözünür. |
| Katırtırnağı |
(
genista luncea ) :Baklagiller familyasından; dik duran çalı halinde,
her zaman yeşil olan odunsu bir bitki cinsidir. Genç sürüngenler, narin
yapılıdır. Üzerinde çok sayıda yaprak bulunur veya yapraksızdır.
Çiçekleri sarıdır. |
| Katrancı |
(
sedirağacı ) :Çamgiller familyasından; Lübnan dağlarında ve yurdumuzda
Toros dağlarında yetişen 40 metre kadar boyu olan çok gösterişli ve
heybetli bir ağaçtır. Dalları yataydır. Yaprakları iğne gibi olup,
demet şeklindedir. Renkleri, genç yaşında koyu yeşildir. Zamanla açık
mavi yeşile dönüşürler. Kozalağı, olgunken açık kestane renkli, uzunca,
oval şeklinde ve 8-12 cm boyundadır. Tohumlarında reçine vardır. Odunu
kokuludur.Gövde ve dallarının kapalı yerlerde yakılmasıyla sarıkatran
elde edilir. |
| Katranköpüğü |
( agaric ) :Çayır mantarlarındandır. Şapkasının alt yüzü dilim dilimdir. |
| Kavakağacı |
(
populus ) |
| Kavun |
(
cucumis melo ) :Kabakgiller familyasından; vatanı Küçük Asya olan,
sürüngen gövdeli, iri meyveli bir yıllık bir bitkidir. Yaprakları
oldukça büyüktür ve yürek biçimindedir. Çiçekleri, yapraklarının
koltuğundan çıkar. Meyvesi sulu ve güzel kokuludur. |
| Kayakoruğu |
(
kulakotu ) |
| Kayışkıran |
(
eşekotu ) :Baklagiller familyasından; boş arazilerde ve kurak yerlerde
yetişen 30-60 cm yüksekliğinde çok yıllık dikenli bir bitkidir.
Yaprakları kısa saplıdır. Çiçekleri pembedir. Meyveleri küçüktür.
Köklerinde tanen, sakkaroz, zamk, uçucu ve sabit yağ, spinosin ve
ononin vardır. Kökleri kullanılır. |
| Kayınağacı |
(
akgürgen ) :Kayıngiller familyasından; kış aylarında yapraklarını döken
güzel görünüşlü bir orman ağacıdır. Dalları salkım gibidir. Kabukları
halka halkadır. Kabuk ve dallarının kuru distilasyonundan kayınağacı
katranı elde edilir. |
| Kayısı |
(
Zerdali, prunus armeniaca ) :Gülgillerden 4-6 metre boyunda bir çeşit
meyve ağacıdır. Meyvesi cevizden büyük, derisi ince, açık turuncu
renkte, eti sulu, tatlı ve güzel kokulu, tek ve sert çekirdeklidir.
Şekerpare, şam, tokaloğlu, imrahor, muhittinbey, hacıkız, hasanbey,
darende gibi çeşitleri vardır. |
| Kaynanadili |
( kaktüs ) :Atlasçiçeğigiller familyasından; bir çeşit bitkidir. Nopal zamkı elde edilir. |
| Kazayağı |
(
kenopodyum ) :Ispanakgiller familyasından; yaprakları kazayağına
benzer, Kuzey Amerika'nın doğu bölgelerinde yetişen ve Akdeniz
bölgesinde de görülen kokulu, otsu bir bitkidir. Topraküstündeki
kısımlarından su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağa
"kazayağı esansı" denir. |
| Kebabe |
(
hindistaneriği ) :Cava, Sumatra ve Borneo'da yetişen "piperaceae"nin
kurumuş meyvesidir. Taze iken %6-15 terementi ruhunun polimeri bir
esans ve kübebik asidden mürekkep bir reçine ve kübebin denilen
kristalize, lezzetsiz bir cevher ihtiva eder. |
| Kebereotu |
(
kedi tırnağı ) :Bir çeşit çalıdır. Fransa'da ve ülkemizin Akdeniz
bölgesinde yetişir. Yemişi nohuttan büyüktür. Turşusu yapılır. Kökünün
kabukları kullanılır. |
| Keçiboynuzu |
(
harnup ) :Baklagiller familyasından; Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz
havzasında yetişen 6-10 metre boyunda, kışın yaprak dökmeyen bir ağaç
ve onun meyvesidir. Çiçekleri yeşilimtıraktır. Meyvesi 10-20 cm
boyunda, yassı, etli, açılmayan ve koyu renklidir. İçeriğinde yağ,
sakkaroz, glikoz, selüloz ve azotlu bileşikler vardır. Çiğ yendiği gibi
reçel ve likör de yapılır. |
| Keçi sedefotu |
(
keçisedefi ) :Baklagiller familyasından; Haziran - Ağustos ayları
arasında açık mor renkli çiçekler açan 50 - 100 cm boyunda çok yıllık
otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşildir. Çiçekleri gövde ve
dalların ucunda salkımlar şeklindedir. Meyvesi; esmer kırmızımtırak
renkli, tüysüz ve çok tohumludur. Toprak üstündeki kısımların
içeriğinde "tanem" ve "galegin" adlı alkoloid ve acı maddeler vardır.
Bitkinin tamamı toplanıp, kurutulur. |
| Kediayağı |
(
antennaria diocia ) :Bileşikgiller familyasından; Doğu Karadeniz ve
Doğu Anadolu bölgesinde yetişen, beyazımsı ve yumuşak sık tüylü bir
bitkidir. Çim ve çalılar arasında bulunur. Çiçekleri kullanılır. |
| Kedinanesi |
(
yabani sümbül ) :Ballıbabagiller familyasından; kırlarda yetişen beyaz
ve pempemsi çiçekli bir bitkidir. İstanbul ve İç Anadolu bölgesinde
görülür. Kediler çok sever. |
| Kediotu |
(
valeriana ) :İkiçenekliler sınıfının, kediotugiller familyasından; kökü
az etli, çok yıllık bir otsu bitkidir. Boylarına göre iki gruba
ayrılır. Bir kısmının boyu 5-50 santimetre kadardır. Diğerleri ise, 2
metreyi bulabilirler. En yaygın türü tıbbi kediotudur. Yurdumuzda büyük
yapraklı kediotu, küçük kediotu ve dağ kediotu gibi türleri vardır.
Tıbbi kediotu : Avrupa ve Kuzey Asya'da yabani olarak yetişir.
Öneminden ötürü kültür bitkisi olarak da yetiştirilir. 1-1,5 metre
yükseklikte çok yıllık bir kediotu türüdür. Gövdesinin içi boştur.
Yarprakları karşılıklı olarak dizilmiştir. Sapları kısa, kenarları
dişlidir. Çiçekleri büyük, beyaz veya pembe renklidir. Meyveleri küçük
ve tüylüdür. Rizom ve köklerinde nişasta, şeker, reçine, chatin,
valerin ve uçucu bir yağ vardır. Kökü tazeyken kokusuzdur. Kuruduğu
zaman keskin fena bir kokusu vardır. |
| Kekik |
(
thymus ) :İkiçenekliler sınıfının, ballıbabagiller familyasından;
odunsu saplı, karşılıklı küçük yapraklı, sürüngen, çok yıllık timol
kokulu alçak bir bitkidir. İçeriğinde thymol vardır. Güney Amerika'da
yetişen thymus vulgaris türünden hafif sarı renkli uçucu kekikyağı elde
edilir. İçeriğinde timol ve karvakrol vardır. Midevi, idrar söktürücü
ve antiseptik olarak kullanılır. Yurdumuzda yabani kekik ve başlı kekik
çok miktarda yetişir. Ancak mercanköşk türlerinin çoğu da kekik yerine
kullanılmaktadır. |
| Kenevir |
(
esrarotu ) :Kendirgiller familyasından, vatanı Hindistan olan, sıcak
ülkelerde ve yurdumuzda da kültürü yapılan, bir yıllık bir bitki
türüdür. Gövdesi diktir. İçi boştur. Yüzeyi pürtüklüdür. Yaprakları
5-11 parçalıdır. Meyvesi 3-5 milimetre boyundadır. Tanelerinin içinde
etli bir cücük vardır. Dal uçlarında reçine ve uçucu bir yağ vardır.
Meyveleri yağ bakımından zengindir. Tohumlarından çıkarılan yağ, sabun
sanayiinde kullanılır. Gövdesinin kabuk kısmından kenevir veya kendir
denilen bir lif elde edilir. Bunlardan ip, halat ve kaba dokulamalar
yapılır. |
| Keraviye |
(
karamankimyonu ) :Maydanozgiller familyasından Doğu Anadolu bölgesinde
yetişen 2 yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Mayıs -
Temmuz ayları arasında açar. 30 - 90 cm boyundadır. Kazık köklüdür.
Meyvesi esmerdir. İçeriğinde tanen, reçine, sabit ve uçucu yağlar
vardır. |
| Kereviz |
(
apium graveolens ) :Maydanozgiller familyasından, kökleri ve yaprakları
sebze olarak kullanılan kokulu, iki yıllık bir bitkidir. İçeriğinde
sedanonik anhidrit, sedanolin, limonen, palmirik asit, gayakol gibi
maddeler vardır. Yaprakları ve baş kısmı kullanılır. |
| Kestane |
(
castanea vesca ) :Kayıngiller familyasından; kışın yapraklarını döken,
25 - 30 metre boyunda bir ağaçtır. Yaprakları geniştir. Meyveleri
iridir. |
| Ketentohumu |
(
graine de lin ) :Keten denilen kireçli topraklarda yetişen otsu bir
bitkinin tohumudur. İçeriğinde sabit yağ, müsilaj, protein,
siyanogenetik bir glikozit olan linamarin vardır. Ketenyağında asitler
vardır. Boya ve muşamba sanayiinde kullanılır. |
